Επαγγελματικός Ενημερωτικός Επιμορφωτικός δικτυακός τόπος

Έρπης ζωστήρας

VZV (Varicella-Zoster Virus)

Ο έρπης ζωστήρας είναι δερματική εκδήλωση του ιού της ανεμοβλογιάς. Μπορεί να εμφανιστεί σε όλες τις ηλικίες. Τείνει να εκδηλώνεται συχνότερα σε ανοσοκατεσταλμένα άτομα.
Μετά την ανάρρωση από την ανεμοβλογιά, ο ιός παραμένει ανενεργός στον οργανισμό. Μπορεί όμως να επανενεργοποιηθεί εκ νέου μήνες ή και χρόνια μετά την αρχική λοίμωξη, χωρίς όμως να είναι γνωστό γιατί συμβαίνει αυτό.
Ένα ποσοστό 20% των ανθρώπων θα εμφανίσουν κάποια στιγμή στη ζωή τους έρπητα ζωστήρα. Οι ασθενείς που έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν υποτροπές είναι οι ασθενείς που πάσχουν από Aids, καρκίνο, λευχαιμία, λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα ή έχουν κάνει χημειοθεραπεία. Η συμπτωματολογία διαρκεί περίπου 10 μέρες και το σώμα επανέρχεται πλήρως μετά από 3-4 βδομάδες.
Ο έρπητας ζωστήρας έχει σημαντική αρνητική επίδραση στην ποιότητα ζωής, παρόμοια με εκείνη που έχουν χρόνια νοσήματα, όπως η καρδιακή ανεπάρκεια, ο σακχαρώδης διαβήτης, η κατάθλιψη, η υπέρταση και το έμφραγμα του μυοκαρδίου. Αποτελεί ένα από τα πιο συχνά εμφανιζόμενα νοσήματα, που πλήττει τους ανθρώπους μέσης και τρίτης ηλικίας και συνοδεύεται από πόνο, ο οποίος μπορεί να γίνει αφόρητος. Για αυτό, επιβάλλεται να μάθουμε τι ακριβώς είναι, πώς εκδηλώνεται και πώς μπορούμε να προστατευθούμε, ώστε να μην επιτρέψουμε στον έρπητα ζωστήρα να μετατρέψει σε βάσανο την καθημερινότητά μας

Αιτίες που τον προκαλούν

Ο έρπητας ζωστήρας είναι από τις πλέον κοινές ασθένειες στους μεσήλικες και στους ηλικιωμένους. Έρχεται εντελώς απροειδοποίητα και κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει πότε θα εκδηλωθεί και πόσο σοβαρά θα είναι τα συμπτώματά του, καθώς η βαρύτητά του διαφέρει σε κάθε περιστατικό. Είναι λοιπόν αδύνατον να προβλέψουμε αν ένας ασθενής θα ταλαιπωρηθεί περισσότερο ή λιγότερο από τον έρπητα ζωστήρα. Γνωρίζουμε, ωστόσο, το αίτιο της εμφάνισής του: ο έρπητας ζωστήρας οφείλεται στην επανενεργοποίηση του ιού της ανεμοβλογιάς, η οποία συνήθως συμβαίνει μετά την ηλικία των 60 ετών. Όλοι όσοι πέρασαν ανεμοβλογιά σαν παιδιά ή μετέπειτα στην ζωή τους, έχουν τον ιό της ανεμοβλογιάς στον οργανισμό τους και καθώς εννέα στους δέκα – δηλαδή η συντριπτική πλειονότητα του πληθυσμού – έχουν περάσει ανεμοβλογιά, ο καθένας μπορεί να εκδηλώσει έρπητα ζωστήρα

Με ποια συμπτώματα εκδηλώνεται

Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα του έρπητα ζωστήρα είναι ένα εξάνθημα που εμφανίζεται στη µία πλευρά του σώµατος, συνήθως στο άνω μέρος του, στο κεφάλι και το λαιµό ή γύρω από τον οφθαλµό, το οποίο σταδιακά µετατρέπεται σε επώδυνες, φυσαλίδες, γεµάτες υγρό. Στη συνέχεια, οι φυσαλίδες σπάνε, σχηµατίζουν κρούστα και μετά επουλώνονται εντός λίγων εβδοµάδων. Το εξάνθημα του έρπητα ζωστήρα συνήθως επουλώνεται σε 2-4 εβδομάδες. Ωστόσο, για όσο διάστημα παραμένουν οι φυσαλίδες στο δέρμα, ο ασθενής ταλαιπωρείται από έντονους πόνους οι οποίοι μπορεί να γίνουν εξουθενωτικοί. Οι πάσχοντες αναφέρουν πως νιώθουν τον πόνο σαν ηλεκτροσόκ, καυστικό ή διαπεραστικό, ενώ συχνά δεν μπορούν να ανεχτούν ούτε το απαλό άγγιγμα ενός ρούχου στο δέρμα τους.

  Η επανενεργοποίηση του ιού της ανεμοβλογιάς καθίσταται δυνατή επειδή οι αμυντικοί μηχανισμοί του ανοσοποιητικού συστήματος προοδευτικά εξασθενούν, καθώς μεγαλώνουμε σε ηλικία. Λόγω αυτού του γεγονότος, μετά την ηλικία των 60 ετών, διπλασιάζεται η πιθανότητα ένα άτομο να εκδηλώσει έρπητα ζωστήρα. Η επανενεργοποίηση του ιού όμως, μπορεί να συμβεί και σε καταστάσεις όπως η λήψη θεραπειών που προκαλούν ανοσοκαταστολή, αυτοάνοσα νοσήματα αλλά και χρόνια συνοδά νοσήματα, όπως σακχαρώδης διαβήτης, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, άσθμα, χρόνια νεφρική νόσος και κατάθλιψη. Σύμφωνα με επιδημιολογικά ευρήματα, ο έρπητας ζωστήρας εμφανίζεται σε έναν στους τέσσερις ανθρώπους, γεγονός που τον καθιστά μια από τις συχνότερες απειλές για την υγεία. 

Μετάδοση έρπητα ζωστήρα

Ο ιός της ανεμοβλογιάς προκαλεί τον έρπητα ζωστήρα ως υποτροπή και την ανεμοβλογιά ως πρωτολοίμωξη. Η λοίμωξη μεταδίδεται μέσω της επαφής με μολυσμένες περιοχές. Δεν υπάρχει κίνδυνος λοίμωξης πριν εμφανιστούν οι φουσκάλες και αφού σχηματιστεί το καύκαλο. Ο ιός αυτός μεταδίδεται με την επαφή με τα υγρά από τα εξανθήματα του δέρματος.
Ο ασθενής που δεν έχει ανοσία στην ανεμοβλογιά, όταν έρθει σε επαφή με ασθενή που παρουσιάζει έρπητα ζωστήρα θα εκδηλώσει ανεμοβλογιά.

Έρπης ζωστήρας και εγκυμοσύνη
Η ανεμοβλογιά κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης μπορεί να οδηγήσει σε εμφάνιση συνδρόμου συγγενούς ανεμοβλογιάς ή πνευμονίας της εγκύου. Τα περιστατικά αυτά είναι σπάνια, ωστόσο έχουν βαρύτατες και απειλητικές συνέπειες για την ασθενή.

Εμβολιασμός για τον έρπητα ζωστήρα
Το εμβόλιο για την ανεμοβλογιά και τον έρπητα ζωστήρα μπορεί να χορηγηθεί με ασφάλεια σε ενήλικες και παιδιά. Συνιστάται οι γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας να κάνουν το εμβόλιο πριν την εγκυμοσύνη. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης απαγορεύεται ο εμβολιασμός. Μετά τον εμβολιασμό συνιστάται η γυναίκα να αποφύγει εγκυμοσύνη για τουλάχιστον 1 μήνα μετά.