Επαγγελματικός Ενημερωτικός Επιμορφωτικός δικτυακός τόπος

Νέος Ευρωπαϊκός κανονισμός για πρόσβαση στους γενετικούς πόρους

Η εφαρμογή του θα επηρεάσει ιδιαίτερα την βιομηχανία –ειδικότερα καλλυντικών και φαρμάκων – ενώ σημαντικές προοπτικές δίνει σε χώρες με πλούσια βιοποικιλότητα συμπεριλαμβανομένης και της χώρας μας

Ειδικότερα :

Στις 11 Μαρτίου 2014 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε τον «Κανονισμό για την πρόσβαση στους γενετικούς πόρους και τη δίκαιη και ισότιμη συμμετοχή στα οφέλη που προκύπτουν από τη χρησιμοποίησή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση», ανοίγοντας έτσι το δρόμο για την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου της Ναγκόγια.

Ο κανονισμός, επιχειρεί να διασαφηνίσει τους όρους αξιοποίησης του φυσικού πλούτου των χωρών της Ε.Ε. (οι όροι πρόσβασης παραμένουν προνόμιο των εθνικών Κοινοβουλίων).

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και όλα τα 27 κράτη μέλη της είναι συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης για τη Βιολογική Ποικιλότητα (CBD) , η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 29 Δεκεμβρίου 1993. Η CBD αναγνωρίζει ότι τα κράτη έχουν κυριαρχικά δικαιώματα επί των γενετικών πόρων που βρίσκονται εντός της δικαιοδοσίας τους και την εξουσία να καθορίζουν την πρόσβαση σε αυτούς τους πόρους. Η σύμβαση υποχρεώνει όλα τα μέρη να διευκολύνουν την πρόσβαση στους γενετικούς πόρους επί των οποίων κατέχουν τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Υποχρεώνει επίσης όλα τα μέρη να μοιράζονται με ένα δίκαιο και ισότιμο τρόπο τα αποτελέσματα της έρευνας και ανάπτυξης και τα οφέλη που προκύπτουν από την εμπορική και άλλη αξιοποίηση των γενετικών πόρων με το συμβαλλόμενο μέρος που παρέχει αυτούς τους πόρους.

Για την καταπολέμηση της πειρατείας των ειδών

Οπως σημειώνεται στην αιτιολογική έκθεση του κανονισμού, «το 26% του συνόλου των νέων φαρμάκων που εγκρίθηκαν την τελευταία τριακονταετία είναι είτε φυσικά προϊόντα είτε παράγωγα φυσικών προϊόντων». Απόντος ενός συγκεκριμένου νομικού πλαισίου, ερευνητές και εταιρείες από χώρες του ανεπτυγμένου κόσμου επέδραμαν στις αναπτυσσόμενες χώρες και δρούσαν συχνά ανεξέλεγκτα, με αποτέλεσμα να κατηγορούνται για «βιοπειρατεία». Δεν έλειψαν περιπτώσεις όπου δυτικές εταιρείες παρήγαγαν προϊόντα με έρευνα βασισμένη στην «παραδοσιακή γνώση» τοπικών πληθυσμών φτωχότερων χωρών, κατοχύρωσαν τις σχετικές πατέντες και αύξησαν την κερδοφορία τους εις βάρος των πληθυσμών αυτών.

Ο νέος κανονισμός καθορίζει ένα εργαλείο για την καταπολέμηση της πειρατείας των ειδών, δεδομένου ότι απαγορεύει τη χρήση στην Ευρωπαϊκή Ένωση των τυχόν γενετικών πόρων που δεν θα έχουν αποκτηθεί νομίμως.